De maak-10-strategie: sneller optellen

Met de maak-10-strategie herschik je een optelsom zodat één getal 10 wordt. Bij 8 + 7 haal je 2 van de 7 af en voeg je die toe aan de 8. De som wordt dan 10 + 5, en dat is makkelijker te overzien. De getallen verschuiven, maar het totaal blijft hetzelfde.

Maak van 8 + 7: 10 + 5

Verplaats twee objecten om het groepje van 10 vol te maken. Er komt niets bij en er gaat niets af.

Eerst

8 + 7

10 + 5

8 + 7=10 + 5= 15

Leer eerst welke paren samen 10 maken

Deze paren vormen de basis van de strategie. Je kunt ze in beide richtingen lezen: 2 + 8 en 8 + 2 maken allebei 10.

1+9=10

2+8=10

3+7=10

4+6=10

5+5=10

Zo gebruik je de strategie bij 8 + 7

De voorwerpen hierboven laten zien wat er verschuift. Pas hetzelfde idee nu toe op de getallen.

Bepaal wat 8 nodig heeft om 10 te worden

8 + 2 = 10

8 heeft nog 2 nodig. Zo weet je hoeveel je van het andere getal moet verplaatsen.
Splits 7 in 2 en 5

7 = 2 + 5

Verplaats de 2 naar de 8. Dan blijft er 5 over. Je hebt dezelfde getallen anders verdeeld, dus het totaal verandert niet.
Tel 10 op bij de 5 die overblijft

10 + 5 = 15

10 plus 5 is in je hoofd makkelijker te zien. Dus 8 + 7 = 15.

Meer voorbeelden van de maak-10-strategie

Kies het getal dat het dichtst bij 10 ligt. Verplaats alleen wat het nodig heeft en tel daarna de rest erbij op.

7 + 5

7 heeft 3 nodig, dus splits 5 in 3 + 2.

10 + 2= 12

8 + 6

8 heeft 2 nodig, dus splits 6 in 2 + 4.

10 + 4= 14

9 + 4

9 heeft 1 nodig, dus splits 4 in 1 + 3.

10 + 3= 13

Maak 10 bij het optellen van drie getallen

Kijk bij drie getallen eerst of er al twee samen 10 maken. Tel dat paar als eerste op, ook als de getallen in een andere volgorde staan.

8 + 5 + 2 8 + 2 = 10 10 + 5 = 15

Je kunt getallen bij optellen anders groeperen zonder dat het totaal verandert. Door eerst 8 en 2 samen te nemen, hoef je niet eerst 8 + 5 uit te rekenen en daarna pas 2 erbij op te tellen.

Gebruik hetzelfde idee bij grotere getallen

Maak niet per se 10 vol, maar het volgende veelvoud van 10 of 100. Het verschuiven werkt precies hetzelfde.

38 + 7 40 + 5 = 45

49 + 6 50 + 5 = 55

99 + 8 100 + 7 = 107

Probeer nu 9 + 6

9 + 6 = ?

Wat heeft 9 nodig om 10 te worden? Haal dat van de 6 af en tel wat overblijft daarna op bij 10.

Toon het antwoord Verberg het antwoord

9 heeft 1 nodig. Splits 6 in 1 en 5 en verplaats daarna de 1: 9 + 6 wordt 10 + 5, en dat is 15.

Laat de strategie zien met voorwerpen

Voelt het verschuiven nog abstract? Leg dan 8 munten of fiches in één groep en 7 in een andere. Laat naast de groep van 8 twee plekken vrij. Verplaats twee voorwerpen uit de groep van 7 naar die plekken. Zo zie je meteen één volledige groep van 10 en 5 voorwerpen over.

Vraag: Hoeveel heeft dit getal nodig om 10 te bereiken? Zo blijft de aandacht bij de handige getalrelatie in plaats van bij een regel die je uit je hoofd leert zonder hem echt te begrijpen.

Probeer de methode tijdens het spelen

Start een ronde met optellen tot en met één cijfer. Komt een antwoord boven 10 uit, maak dan eerst 10 vol en tel daarna de rest erbij op.

Oefen met optellen

Vragen over de maak-10-strategie

Waarom werkt de maak-10-strategie?

Je verplaatst een deel van de ene term naar de andere zonder iets toe te voegen of weg te halen. Bij 8 + 7 geeft het splitsen van 7 in 2 + 5 de som 8 + 2 + 5. Het totaal blijft hetzelfde, maar 10 + 5 is makkelijker uit te rekenen.

Wanneer gebruik ik de maak-10-strategie?

Deze strategie is vooral handig als één getal dicht bij 10 ligt, zoals 7, 8 of 9. Hetzelfde idee helpt ook om 20, 50, 100 of een ander rond getal te bereiken.

Helpt maak 10 ook bij aftrekken?

Ja. Je kunt via 10 rekenen. Bij 14 - 6 trek je eerst 4 af om op 10 uit te komen en daarna de resterende 2, zodat je 8 krijgt. Deze les gaat over optellen, zodat je eerst vertrouwd raakt met het verschuiven.